Да 500-годдзя з дня нараджэння Барбары Радзівіл мы падрыхтавалі бібліяграфічны спіс, у якім сабрана больш за 60 крыніц інфармацыі пра гэтую славутую беларускую жанчыну, яе лёс, цікавыя дэталі жыцця, гістарычныя падзеі, што адбываліся вакол яе, і, канешне, пра незвычайную гісторыю.
Асіноўскі, С. Барбара з роду Радзівілаў // Асіновскі, С. Там, дзе была Неўрыда / С.Асіноўскі. — Мінск, 1996. — С.181-191
Асіноўскі, С.М. Жыгімонт і Барбара: меладрама з палітычнай інтрыгай // Асіноўскі, С.М. Што раньш было.../ Святаслаў Маркавіч Асіноўскі. — Мінск, 2008. — С.102-116
Батура, І. "Жаночымі сцежкамі гісторыі" / І.Батура, Н.Котава // Бібліятэка прапануе. — 2017. — №9. — С.7-14
Бутэвіч, А. Нясвіжскі прывід каралевы // Бутэвіч, А. Жанчыны з легенды : гістарычныя нарысы / А.Бутэвіч. — Мінск, 2017. — С.12-24
Бутэвіч, А.І. Прывіды на замкавых сценах: ["Чёрная дама" (Барбара Радзивилл) Несвижского замка] // Бутэвіч, А.І. Раскіданае гняздо крывіцкай славы/ Анатоль Іванавіч Бутэвіч. — Мінск, 2008. — С.36-38
Бутэвіч, А.І. Хто каго труціў? // Бутэвіч, А.І. Таямніцы Нясвіжскага замка / Анатоль Іванавіч Бутэвіч. — Мінск, 2013. — С.149-156
Велько, Александр Владимирович. Барбара Радзивилл : великая княгиня ВКЛ и королева Польши / А.В.Велько. — Минск : Академия управления при Президенте Республики Беларусь, 2020. – 32 с. — ( Имя в истории Беларуси).
Кожедуб, А.К. Виленская мадонна : [cудьба Барбары Радзивилл - Черной дамы. Она изображена на иконе Матери Божьей Остробрамской] // Кожедуб, А.К. Русь и Литва : исторические миниатюры. /А.К.Кожедуб — Минск, 2011. — С.190-195
Корбут, В. Першая красуня // Корбут, В. Ад Мінска да Вільні. Гісторыя Беларусі ў журналісцкіх нататках/ Віктар Корбут. — Мінск, 2016. — С.157-160
Ленсу, Я.Ю. Дом несвижского пилигрима : [легенда о Черной даме] // Ленсу, Я.Ю. Дом во времени и пространстве / Я.Ю. Ленсу. — Минск, 2009. — С.117-120
Лютко, С.Г И ещё одна королева Польская // Лютко, С.Г. Великое наследие Беларуси / С.Г.Лютко. — Минск, 2019. — С.72-74
Марціновіч, А. Легенда і праўда Нясвіжскага замка // Марціновіч, А. Зерне да зерня: гісторыя ў асобах : эсэ, нарысы / Алесь Марціновіч. — Мінск, 1996. — С.89-98
Масленицына, И. Джульетта белорусского средневековья / Богодзяж,Н. // Масленицына, И. Радзивиллы - несвижские короли : исторические миниатюры / Ирина Масленицына, Николай Богодзяж. — Минск, 2013. — С.81-93
Метельский, А.А. Истоки Несвижа. Первые Радзивиллы в Несвиже // Метельский, А.А. Владельцы старого Несвижа / А.А.Метельский. — Минск, 2011. — С.6-26
Рублевская, Л.И. Баллада отравителей. Самые громкие дела о ядах в белорусской истории (XIII-XVII вв.) // Рублевская, Л.И. Рыцари и дамы Беларуси. Кн. 3 : исторические очерки / Л.И.Рублевская. — Минск, 2018. — С.5-11
Рублевская, Л. Когда летописи лгут / Л.Рублевская // СБ. Беларусь сегодня. — 2018.— 13 сент.— С.8
Рублевская, Л. Магнаты знали толк во вражде / Л.Рублевская // СБ. Беларусь сегодня. — 2015.— 23 апр.— С.13
Рублевская, Л. Рыжий, Чёрный, королева / Л.Рублевская // СБ. Беларусь сегодня. — 2018.— 24 авг.— С.11
Тарасаў, К. Барбара і Жыгімонт // Тарасаў, К. Беларусь: гістарычнае падарожжа для дзяцей / К.Тарасаў - Мінск, 2000. — С.53
Чаропка, В. Барбара Радзівіл / В. Чаропка // Звязда. — 2018.— 29 мая. — С.5.
Чаропка, В. Каралева кахання // Чаропка, В. Лёсы ў гісторыі / В.Чаропка. —Мінск 2005. — С.125-140
Чаропка, В. Сигизмунд Август: [Сын польского короля Сигизмунда I. Великий князь ВКЛ, польский король. Судьба Барбары Радзивилл. Люблинская уния] // Чаропка, В. Великие князья Великого Княжества Литовского / Витовт Чаропка. — Минск, 2012. — С.234-261
6 снежня - 500 гадоў з дня нараджэння каралевы Польшчы і вялікай княгіні Вялікага Княства Літоўскага: бібліяграфічны спіс / склад. В.Я.Асаёнак, Г.В.Брага, Н.А.Шашэнька; рэд. К.Д. Варанько // Новыя кнігі : па старонках беларускага друку. — 2020. — №10. — дадатак.— С.4-5
Шишигина-Потоцкая, К.Я. Чёрная дама // Шишигина-Потоцкая, К.Я. Легенды Несвижа: историко-краеведческий очерк. 2-е изд./ Клавдия Яковлевна Шишигина-Потоцкая. — Минск, 2012. — С. 20-28
Шышыгіна-Патоцкая, Клаўдзія Якаўлеўна. Чорная дама Нясвіжскага замка / К.Я. Шышыгіна-Патоцкая. — Мінск : Полымя, 1992. — 35 с.
Шышыгіна-Патоцкая, К.Я. Чорная дама Нясвіжскага замка. // Шышыгіна-Патоцкая, К.Я. Нясвіж і Радзівілы / К.Я.Шышыгіна-Патоцкая. — Мінск, 2002. — С. 220-235.
Мастацкая літаратура і фальклор
Аповесць пра Жыгімонта Аўгуста і Барбару Радзівіл / пер.Зм. Саўкі // Беларускія летапісы і хронікi. — Мінск, 1997. — С.173-176
Баравікова, Р. Барбара Радзівіл: драматычная паэма ў дзвюх дзеях / Раіса Баравікова // Беларуская літаратурная спадчына : анталогія: у 2 кн.: кн.2 / уклад.: П.М.Лапо, В.П.Русак, І.І.Зайцаў, С.А.Курбанава. — Мінск, 2011. — С.537-583
Бензярук, А. Першы кароль Літвы. Не азірніся!: апавяданне / Анатоль Бензярук // Цвёрды арэшак : апавяданні, абразкі, прыпавесці, фантазіі, навелы / укладанне Алены Масла.- Мінск, 2013. — С.19-20. — ( Маладзік).
Дудараў, А. Чорная панна Нясвіжа: драматургічная паэма ў трох частках // Дудараў, А. Князь Вітаўт : п'есы / А.Дудараў. – Мінск, 2005. — С.251-293
Кавалёў, С. Пан Твардоўскі: негістарычная драма ў 2-х дзеях // Кавалёў,С. Чатыры гісторыі Саламеі : выбраныя п'есы / Сяргей Кавалёў. — Мінск, 2013. — С.95-134
Ліст Барбары Радзівіл да караля Жыгімонта Аўгуста // Анталогія даўняй беларускай літаратуры: XI - першая палова XVIII стагоддзя. — Мінск, 2003. — С.379-380
Мартинович, Алесь Андреевич. Нежность звёздного неба: историческая повесть /А.А.Мартинович. — Минск : Літаратура і Мастацтва, 2011. — 240 с.
Мушынская, Т. Маналог Барбары Радзівіл.: верш / Таццяна Мушынская // Мушынская, Т.М. Сад маіх успамінаў : проза, паэзія, падарожныя нататкі/ Т.М.Мушынская. — Мінск, 2016. — С.185-186. — (Бібліятэка Саюза пісьменнікаў Беларусі = Библиотека Союза писателей Беларуси)
Навела пра ажэнства караля Жыгімонта ІІ Аўгуста з Барбарай Радзівіл // Беларуская літаратура XVI ст. : [уклад., прадм., камент., пер на беларус. мову і адаптацыя І. Саверчанкі]. — Мінск, 2015. — С.185-190
Нэмм, Ева. "Большое представление" для Сонечки: сказка / Е.Нэмм ; [худож. Е.Першина]. — Минск : Звязда, 2017. – 64 с. — ( Книга Волшебства).
Повесть о женитьбе короля Сигизмунда II Августа с Барбарой Радзивилл// Памятники литературы Беларуси X - XVIII веков / [сост., лит. обраб. текста, пер. на рус. яз. И.В.Саверченко]. — Минск, 2013. — С.143-145
Пра Чорную даму. Чорная дама ў труне // Белая Русь : гісторыя Беларусi ў легендах і паданнях. — Мінск, 1999. — С.22-33
Сипаков, Я. Просьба: балада-плач / Янка Сипаков // Шишигина-Потоцкая, К.Я. Легенды Несвижа : историко-краеведческий очерк. 2-е изд./ Клавдия Яковлевна Шишигина-Потоцкая. — Минск, 2012. — С.26-28
Сыракомля, У. Барбара, вялікая княгіня Літоўская і каралева Польская / пераклала Н.Цвірка // Сыракомля, У. Выбраныя творы / У.Сыракомля ; [уклад., прадмова і камент. К.Цвіркі]. — Мінск, 2011. — С.517-528. – (Беларускі кнігазбор . Серыя 1. Мастацкая літаратура).
Татаринов, Юрий Аркадьевич. Барбара Радзивилл ; [Сердце панны Марии]: проза / Ю.А.Татаринов. — Минск : Регистр, 2012. – 480 с.
Татаринов, Юрий Аркадьевич. Пленящая грацией : роман / Ю.А.Татаринов. — Минск : Минсктиппроект, 1998. – 215 с. — ( Беларусь историческая).
Чорная дама: легенда // У ноч на Івана Купалу : легенды і паданні / уклад., апрац. А. Гурскі.- Мінск, 2005. — С.33-36
Чорная дама / пераказ. У.Ягоўдзіка, У.Сіўчыкава // Сіняя світа : казкі, легенды, паданні / [уклад. У.М.Сіўчыкава]. — Мінск, 2015. — С.16-36. — ( Мая беларуская кніга).
Чорная дама Нясвіжа: легенда // Млын на сямі колах : беларускія народныя легенды і паданнi. — Мінск 1998. — С.252-257
Шніп, В.А. Балада Барбары Радзівіл // Шніп, В.А. Першы папяровы снег : выбранае (1978-2008) / В.А.Шніп. — Мінск, 2014. — С.146-147. —(Бібліятэка Саюза пісьменнікаў Беларусі = Библиотека Союза писателей Беларуси).
Вобраз Барбары Радзівіл
у мастацтве і літаратуры
Барысюк, Т. Барбара Радзівіл і Жыгімонт IІ Аўгуст: [Інтэрпрэтацыя гісторыі кахання ў беларускай і польскай літаратуры на прыкладзе твораў Р. Баравіковай, А.Дударава, У.Сыракомлі, А.Міцкевіча і інш.] / Т.Барысюк // Роднае слова. - 2003. — №7. — С..22-24
Бохан, Ю.М. Вопратка: [ партрэт Барбары Радзівіл Лукаса Кранаха Малодшага; Камея Барбары Радзівіл з яе выявай. Каля 1550г.] // Бохан, Ю.М. Побыт феадалаў Вялікага Княства Літоўскага ў XV - сярэдзіне ХVII стагоддзя / Ю.М.Бохан, А.А.Скеп'ян. — Мінск, 2011. — С.187, 194
Галота, А. Малюем Барбару Радзівіл / А.Галота // Бярозка. — 2016. — №5. — С.35-36. — ( Я - мастак).
Гаробчанка, Т. Неўміручасць гісторыі: гістарычнае мінулае на тэатральнай сцэне / Т.Гаробчанка// Гаробчанка, Т. На мяжы стагоддзяў : сучасны беларускі драматычны тэатр / Т.Гаробчанка. — Мінск, 2002. — С.56-119
История Барбары Радзивилл и Сигизмунда Августа : [Электронный ресурс] // Режим доступа: https://picturehistory.livejournal.com/1948809.html (дата обращения: 09.11.2020)
Касцюм прывілеяванага саслоўя і гараджанак. Плечавое і паясное адзенне : [касцюм па іспанска-нямецкай модзе. Барбара Радзівіл. Каля 1556 г. Мастак майстэрні Лукаса Кранаха Малодшага ; Сукенка па іспанска-нямецкай модзе. Партрэт Барбары Радзівіл. Невядомы мастак. 1548 г.]
// Бялявіна, В.М. Жаночы касцюм на Беларусі / В.М.Бялявіна, Л.В.Ракава. — Мінск, 2007. — С.16, 114 — ( Культурная спадчына Беларусі).
Калядка, С. "Ты не ўзвядзеш ліцьвінку на прастол!": [п'еса "Барбара Радзівіл" Раісы Баравіковай] / С.Калядка // Роднае слова. — 2008. — №10. — С.12-15
Клімуць, Л.Я. Рэпрэзентацыя ідэй сарматызму праз мастацтва Рэчы Паспалітай. Партрэтнае мастацтва ў шляхецкім асяроддзі: [Партрэт Барбары Радзівіл. Л.Кранах Малодшы] // Клімуць, Л.Я. Сармацкая культура беларускай шляхты ў XYI-XVIII стагоддзях/ Л.Я.Клімуць ; [маст.У.П.Свентахоўскі]. — Мінск, 2013. — С.75. — ( Беларуская гісторыя).
Лазука, Б.А. Графіка 18 стагоддзя: [Г.Ляйбовіч (?). Партрэт Барбары Радзівіл. Нясвіж 1745-1756 гг.] // Лазука, Б.А. Гісторыя беларускага мастацтва: У 2 т.Т.2: XVIII - пачатак ХIХ стагоддзя / Б.А.Лазука. — Мінск, 2007. — С.69
Скромное обаяние Барбары Радзивилл: [Электронный ресурс] // Режим доступа: https://retro-ladies.livejournal.com/598024.html (дата обращения: 09.11.2020)
Сямейства Ягелонаў : партрэты : [ ў т.л. і партрэт Барбары Радзівіл. Каля 1565 г. Музей Чартарыйскіх, Кракаў] // Нарысы гісторыі культуры Беларусі. У 4 т. Т. 1. Культура сацыяльнай эліты XIV - пачатку XX ст. / [аўт.А.І.Лакотка [і інш.] ; навук. рэд. А.І.Лакотка].- Мінск, 2013. — С.11
Шкор, Л. Полісемантызм вобраза Барбары ў мюзікле "У замку Радзівілаў, або Гісторыя вечнага кахання" Ганны Казловай / Лідзія Шкор // Роднае слова. — 2019. — №8. — С.88-91
Ярашэвіч, А. Уладары і магнаты: [выстава «Партрэты ўладароў і магнатаў Вялікага Княства Літоўскага», што праходзіла ў Нацыянальным мастацкім музеі] / А.Ярашэвіч // Мастацтва.— 2019. — №9.— С.44-47.
Спіс складзены па матэрыялах
Цэнтралізаванай сістэмы дзіцячых бібліятэк г.Мінска